نظارت اجتماعی در نهج‌البلاغه: مبانی، مصادیق

نوع مقاله : علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

2 دانشگاه شاهد

چکیده

نظارت اجتماعی یکی از مهمترین ابزارهای پیشگیری، کاهش و مقابله با جرایم و انحرافات اجتماعی و بلکه یکی از کارآمدترین اهرم‌ها در کنار کاربست درست فرایند جامعه‌پذیری، برای تحقق و تداوم جامعه مطلوب است. اندیشمندان علوم اجتماعی با تبیین مفهوم نظارت اجتماعی و چگونگی عملکرد آن در جامعه، دیدگاه‌ها و راهکارهای ارزشمندی را ارائه کرده‌اند. در این بین ادیان الهی بویژه مکتب اسلام آموزه‌های صریح و روشنی را در خصوص نظارت و مصادیق آن دارد. تحقیق حاضر به دنبال تبیین چیستی و معرفی مبانی نظری و مصادیق نظارت اجتماعی از دیدگاه امام علی (ع) در کتاب نهج‌البلاغه است. گزاره‌های این کتاب نظام ارزشی، سیستم نظارت و کنترل فراگیر و جامعی را مطرح می‌کند که در آن، کارگزاران و مدیران جامعه و کسانی که عهده‌دار بیت‌المال‌اند. این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی و بر مبنای تجزیه و تحلیل داده‌های انتخاب شده از متن کتاب، این مهم را مورد بررسی قرار داده است. یافته‌‌های تحقیق حاکی از توجه به نظارت خداوند و مأموران او از سویی، و ضرورت به کارگیری نیروها و در پیش گرفتن سازوکارهایی در جهت نظارت بر عملکرد کارگزاران و کسانی است که بر بیت‌المال دسترسی دارند و یا در ارتباط با مردم قرار می‌گیرند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Social Control in Nahjalbalagha: basics, examples

نویسنده [English]

  • Gholamreza Marefi 2
2 Shahed University
چکیده [English]

Social monitoring is one of the most important tools to prevent, reduce and deal with crime and social deviations, but also one of the most effective levers along with the proper use of the socialization process, for the realization and continuity of the desired society. Social science thinkers have provided valuable insights and solutions by explaining the concept of social monitoring and how it works in society. In the meantime, the divine religions, especially the school of Islam, have explicit teachings about its supervision and examples. The present study seeks to explain what and introduce the theoretical foundations and examples of social control from the perspective of Imam Ali (AS) in the book Nahj al-Balaghah. The propositions of this book introduce the value system, the system of comprehensive supervision and control in which the agents and managers of the society and those who are in charge of the treasury. ., and the need to use forces and adopt mechanisms to monitor the performance of agents and those who have access to the treasury or are in contact with the people.

کلیدواژه‌ها [English]

  • socialization
  • control
  • Social Control
  • agents
  • Nahj al-Balaghah