عدالت اجتماعی در قرآن

نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

10.22081/jiss.2020.55300.1552

چکیده

از پرسابقه‌ترین اندیشه‌هایی که در طول تاریخ همواره دغدغة ذهن بشر و کانون تأملات او بوده، عدالت می‌باشد. این فضیلت اخلاقی و اجتماعی از نگاه قرآن بنیان بسیاری از اصول دیگر است و هیچ امری مانع آن نبوده یا بر آن اولویت ندارد به طوری‌ که اعتبار و ثبات هر جامعه به میزان گسترش همه جانبة این اصل مهم است که قرآن به ابعاد مختلف فردی و اجتماعی آن پرداخته و در میان مفاهیم دیگر به آن جایگاه ممتازی داده است. این اصل در آیات مختلف یا به عنوان مقدمة نیل به اهداف والاتر و یا خود به عنوان هدف بیان شده‌ به‌طوری که بدون تأمین و تحقق این آرمان مهم، گویا تصور از دینداری نیز ممکن نمی‌باشد.
قرآن رابطة ناگسستنی این اصل مهم با حق و آزادی را همواره مورد ملاحظه قرار داده است؛ حق به عنوان معیار مهم عدالت و آزادی، تأمین کنندة زمینه‌های گسترش آن است. کارآمدسازی نظام به آن شکلی که انبیا دنبال کرده‌اند از کارکردهای اساسی عدالت اجتماعی است و مهم‌ترین زمینه برای تحقق آن، اصلاح و الزام درونی آحاد جامعه می‌باشد که بالمآل اصلاحات ساختاری منطبق با عدالت را به دنبال خواهد داشت. در این جستار سعی بر این است با تکیه بر مطالعات اسنادی، توصیف و تحلیلی از این اصل مهم با توجه به تفاسیر اجتماعی قرآن ارائه دهد

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Social Justice in the Quran

نویسنده [English]

  • Sayyed Hossein Fakhrezare
Instructor of Islamic Research Institute for Culture and Thought
چکیده [English]

Justice is one of the most ancient ideas in history that has always been concerned with the human mind and the focus of his reflections. From the Qur'an's point of view, this moral and social virtue is the basis of many other principles, and nothing has prevented or prioritized it, so that the validity and stability of any society is so important that it extends to the principle that the Qur'an is of various individual and social dimensions. It has addressed and, among other concepts, has given it a privileged status. This principle has been expressed in various verses either as a prelude to the attainment of higher goals or as a goal in itself, so that it would be impossible to imagine religion without the fulfillment of this important cause.
The Qur'an has always observed the inextricable relation of this important principle with right and freedom; the right as an important criterion of justice and freedom provides the grounds for its expansion. Improving the system as the prophets have pursued is one of the essential functions of social justice, and the most important ground for its realization is the internal reform of the community, which will in turn pursue justice-related structural reforms. This paper seeks to provide a description and analysis of this important principle with regard to social interpretations of the Qur'an, based on documentary studies.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Justice
  • social justice
  • Right
  • Freedom
  • Internal reforms
  • Structural Reforms