بررسی ظرفیت‌های روش‌شناختی عقل و نقل در تولید علم اجتماعی اسلامی با تأکید بر اندیشه آیت‌الله جوادی آملی

نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد علوم اجتماعی گرایش دانش اجتماعی مسلمین دانشگاه باقرالعلوم (ع)

2 عضو هیأت علمی گروه جامعه‌شناسی، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، قم، ایران

10.22081/jiss.2019.54392.1514

چکیده

چکیده
نگاه متفاوت فلاسفه مسلمان به مبانی معرفتی، ظرفیت‌های متمایزی برای تولید علوم اجتماعی فراهم آورده است. ظرفیت‌های روش‌شناختی عقل و نقل از آن جمله است که در سه عرصه موضوع و غایت، مبانی معرفتی و نظریه‌های علوم اجتماعی از منظر استاد جوادی آملی، مورد توجه قرار گرفته است. چهارچوب مفهومی پژوهش حاضر، روش‌شناسی بنیادین و روش آن تحلیلی است. توجه به پدیده‌های اجتماعی خرد و کلان در عرصه موضوع، عدم انحصار علم به روش تجربی و کثرت‌گرایی تداخلی روشی، پذیرش وجود جامعه در کنار اصالت فرد و قانون‌مندی جامعه و همچنین پذیرش انواع انسان از جمله ظرفیت‌های روش‌شناختی رویکرد مذکور است که طرح سه گونه تعاملات اجتماعی استثماری، قراردادی و عاقلانه؛ تقسیم فرهنگ به سه مدل استثماری، قراردادی (که تحت عنوان فرهنگ سکولار از آن نام برده می‌شود) و فرهنگ متعالی؛ تقسیم جامعه به استبدادی، دموکراتیک و متمدن؛ در زمره ظرفیت‌های مبانی انسان‌شناختی آن است. امکان دستیابی به انواع نظریه‌های عقلی شامل نظریه‌های تجریدی، نیمه‌تجریدی، تجربی، شهودی و نظریه‌های نقلی در تولید علم اجتماعی اسلامی نیز از جمله ظرفیت‌های عقل و نقل در عرصه نظریه‌پردازی است

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The study of the methodological capacities of reason and quotation in the production of Islamic social science Emphasizing on the thought of Ayatollah Javadi Amoli

نویسندگان [English]

  • seyed Rouhollah seyedi aghamaleki 1
  • qasem ebrahimipoor 2
1 MSc in social sciences Social orientation of Muslims in Bagher-ol-ulum University
2 Member of faculty member of sociology group, Imam Khomeini Institute of Education and Research, Qom, Iran
چکیده [English]

Abstract
The different look of Muslim philosophers to epistemic foundations has provided distinct capacities for the production of social sciences. The methodological capacities of reason and quotation are considered in the three areas of subject and goal, epistemic foundations and theories of social sciences from the perspective of Professor Javadi Amoli. The conceptual framework of the present study is fundamental methodology and its analytical method. Considering the micro and macro social phenomena in the field of the subject, the lack of monopoly of science in the empirical method and the pluralism of the interfacing of the method, the acceptance of the existence of society along with the individual's originality and the legitimacy of society as well as acceptance of a variety of human beings, including the methodological capacities of the above mentioned approach, the design of three types of social interactions Exploitative, contractual, and wise; the division of culture into three exploitative, contractual models (referred to as secular culture) and transcendental culture; the division of society into autocratic, democratic and civilized ones is among the capabilities of its anthropological foundations. The possibility of access to a variety of rational theories including abstract, semi-experimental, experimental, intuitive, and transcendental theories in the production of social sciences, including the capacity of reason and quotation in the field of theorizing

کلیدواژه‌ها [English]

  • Methodological capacities
  • Reason and Quotes
  • Production of Islamic Social Sciences
  • Ayatollah Javadi Amoli
  • Ijtihadi approach