دیدگاه یوزف شاخت به فقه اسلامی بهمثابه دانش اجتماعی

نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانش اجتماعی مسلمین، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران. تهران. ایران

2 دانش اجتماعی مسلمین. دانشکده علوم اجتماعی. دانشگاه تهران. ایران. تهران

3 دانشجوی دکترای فلسفه حقوق. دانشگاه باقرالعلوم(ع). ایران. تهران

10.22081/jiss.2018.50538.1360

چکیده

یوزف شاخت، شرقشناس آلمانی، مطالعات گستردهای درباره فقه اسلامی انجام داده است. از نظر وی حقوق اسلامی جوهره اندیشه اسلامی است و علم فقه با وجود این که از دیگر نظامهای حقوقی همچون رم باستان، حقوق تلمودی- یهودی و ایران عهد ساسانی تأثیرپذیرفته بهگونهای مواد وارداتی را در فرهنگ خود ممزوج نموده که به پدیدهای بیهمتا تبدیل شده است. این مقاله به دنبال پاسخ به این پرسش است که دیدگاه شاخت به فقه اسلامی در قالب گرایشی از دانش اجتماعی چگونه است؟ شاخت با کمک پیش‌فرض‌های تاریخی و روششناختی گلدزیهر در مطالعه‌اش در مورد فقه اسلامی صدر اسلام پیوند تاریخی میان حدیث و فقه را با استناد به پدیده «حلقه مشترک» برهممی‌زند. به این ترتیب، از نظر وی احادیث پایه حقیقی نداشته و جعلی هستند. شاخت با این استدلال بر وارداتیبودن این علم تأکید میکند. همچنین فقه را دانشی اجتماعی میداند که ادارهکننده جامعه مسلمین بوده و هسته اصلی آن عدالت اجتماعی است. احکام فقه احکامی اجتماعی است که بر کنشگر اعمال میشود. از این رو، هسته اصلی نظام اندیشگی فقه کنشگر و کنشگرمحوری است. بنابراین، دانش فقه ضمن آن که دانشی اجتماعی است متشکل از نظریههای خردنگر است. ضمن آن که این دانش ادعای جهانشمولبودن نداشته و به سبب احکام و تقنین قرآنی –که البته در موارد خاصی از قرآن اتخاذشده و در اصل ریشه غربی دارد- اختصاص به جامعه مسلمین دارد. مجموع این نظرات وی را علیرغم تمجیدهایش از فقه در جایگاه دیدگاهی ناهمدلانه نسبت به دانش اجتماعی مسلمانان قرار میدهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Josef Shakht's view of Islamic jurisprudence as social knowledge

نویسندگان [English]

  • Fateme Helali 1
  • Hamid Parsania 2
  • Massod Moosavi 3
1 Student of Social Sciences of Muslims, Faculty of Social Sciences, University of Tehran. Tehran. Iran
2 Social knowledge of Muslims. Faculty of Social Sciences. University of Tehran. Iran Tehran
3 Ph.D. student of philosophy of law. University of Bagher Al-ulum (AS). Iran Tehran
چکیده [English]

Joseph Schock, a German Orientalist, has carried out extensive studies of Islamic jurisprudence. In his view, Islamic law is the essence of Islamic thought, and the jurisprudence has, in spite of the fact that other legal systems such as ancient Rome, the rights of the Talmud-Jews and Iran's Sassanid era have been influenced by the importation of certain materials into their own cultures, which became an unconnected phenomenon Has been. This paper seeks to answer the question of how Shakht's view of Islamic jurisprudence is in terms of the tendency of social knowledge? Shakhtar disrupts the historical connection between hadith and jurisprudence by referring to the phenomenon of "common circle". In this way, according to him, the hadiths are not true and fake. Shakhtar emphasizes the import of this science with this argument. It also recognizes jurisprudence as a social knowledge that governs the Muslim community and its core is social justice. The jurisprudential rulings are social sentences applied to the activist. Hence, the core of the system of thought of jurisprudence is activist and activist. Therefore, the knowledge of jurisprudence, while being a social knowledge, consists of wisdom theories. Moreover, this knowledge does not claim to be universal, and it is due to the Quran's rulings and decrees devoted to the Muslim community. In spite of his praise from jurisprudence, the whole of this view places him in the position of a false view of Muslim social knowledge.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Josef Shakht
  • jurisprudence
  • Islamic law
  • social science
  • common link