نسبت فرد و جامعه در قرآن (با تأکید بر نظر علامه طباطبایی در تفسیر المیزان)

نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

10.22081/jiss.2017.46681.1165

چکیده

تصور فرد و جامعه به طور منحاز، تصوری ناممکن است و این‌دو عنصر در نسبت با همدیگر معنا می‌دهند؛ مقصود از بحث نسبت فرد و جامعه، میزان و نوع تأثیرگذاری جامعه در تکوین و تغییر شخصیت فرد، و همچنین جهات و مقدار تأثیرگذاری فرد بر جامعه و نوع تعامل آن‌ها می‌باشد.
در این تعامل، هم فرد دارای کارکردهای زیادی است و هم جامعه آثار زیادی را داراست. در پویش‌های فلسفی اجتماعی، هرچند تلاش زیادی در جهت تلفیق این دو عنصر انجام شده ، اما چشم‌اندازهای یک‌جانبه‌ای وجود دارد که این توافقات راتهدید کرده است؛ اما در نگاهی رضایت‌بخش و با توجه به آیات قرآن سهم هر یک به طور قابل قبولی در نظر گرفته شده که ما را از چشم‌اندازهای افراطی دور می‌کند.
در این نگاه، هم فرد نسبت به جامعه تکالیفی را ایفا می‌کند و هم جامعه وظایفی را نسبت به افراد عهده‌دار است. قرآن، حق را آمیخته‌ای از هر دو ویژگی می‌داند از این‌رو نه فرد می‌تواند از تأثیرات زندگی اجتماعی خارج شود و نه جامعه می‌تواند بی‌توجه از عناصر خود باشد، ضمن این‌که قرآن بعد سومی را در کنار این دو بعد در نظر دارد و آن بعد الهی است؛ یعنی جهان هستی، چون دارای شعور و ادراک ویژه‌ای است ، در برابر کردار و رفتار انسان بی‌تفاوت نیست و در مقابل کنش‌های فردی و جمعی واکنش نشان می‌دهد؛ در این مقاله این ابعاد از بحث با توجه به آیات قرآن و با تاکید بر تفسیر شریف المیزان، مورد بررسی قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Interaction of individual and society in the Qur'an (with emphasis on the opinion of Allameh Tabatabai in Al-Mizan)

نویسنده [English]

  • Sayyed Hossein Fakhrezare
Instructor of Islamic Research Institute for Culture and Thought
چکیده [English]

ترجمه چکیده در پایان انجام خواهد شد
Imagine the individual and society Separately, an idea was impossible and means that two elements in relation to each other; The purpose of this discussion of social approach, the amount and type of influence and change society in the development of one's personality It also respects the individual and the amount of influence on society and their interaction.In this interaction, the person has a lot of functions and powers and the community has a lot of functions.
Imagine the individual and society Separately, an idea was impossible and means that two elements in relation to each other;The purpose of this discussion of social approach, the amount and type of influence and change society in the development of one's personality It also respects the individual and the amount of influence on society and their interaction.In this interaction, the person has a lot of functions and powers and the community has a lot of functions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • individual
  • society
  • Individualism
  • collectivism
  • Interaction of individual and society
  • Quran