مطالعۀ جامعه‌شناختی - روان‌شناختی ارتباط فرهنگ‌سازمانی و بیگانگی اجتماعی (موردمطالعه: دبیران زن مقطع متوسطۀ شهر تبریز در سال تحصیلی1394-1393)

نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه پیام نور تهران غرب

2 دانشگاه آزاد اسلامی اراک، باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان

3 دانشگاه علامه طباطبایی

10.22081/jiss.2017.45947.1121

چکیده

پژوهش حاضر باهدف مطالعۀ جامعه‌شناختی - روان‌شناختی رابطۀ‌ بین فرهنگ‌سازمانی و بیگانگی اجتماعی در بین دبیران زن مقطع متوسطۀ شهر تبریز در سال تحصیلی (1394- 1393) انجام‌شده است. روش مطالعه، پیمایشی؛ جامعۀ‌ آماری مشتمل بر کلیۀ دبیران زن مقطع متوسطۀ شهر تبریز، حجم نمونه‌ 373 نفر و روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای بوده است. یافته‌های توصیفی نشان می‌دهد که در بین ابعاد ده‌گانۀ فرهنگ‌سازمانی (نوآوری فردی، مخاطره پذیری، رهبری و هدایت، یکپارچگی و وحدت، حمایت مدیریت، کنترل، هویت‌سازمانی، سیستم پاداش، تعارض و الگوهای ارتباطات) بعد کنترل بالاترین میانگین و سیستم پاداش و تشویق پایین‌ترین میانگین و در بین ابعاد پنج‌گانۀ بیگانگی اجتماعی (احساس بی‌قدرتی، احساس بی‌هنجاری، احساس انزوای اجتماعی، احساس بی‌معنایی، احساس تنفّر از خود) ابعاد احساس بی‌قدرتی و احساس بی‌معنایی بالاترین میانگین و احساس بی‌هنجاری پایین‌ترین نمره را به خود اختصاص داده است. نتایج آزمون همبستگی نشان از معنادار و معکوس بودن رابطۀ بین فرهنگ‌سازمانی با بیگانگی اجتماعی (21/0-) دارد. هم‌چنین همبستگی منفی، معکوس و معناداری میان ابعاد دو متغیّر تأییدشده است. نتایج تجزیه‌وتحلیل رگرسیونی نیز حاکی از آن بوده است که مؤلفۀ حمایت مدیریّت و هویت‌سازمانی با مقدار بتای به ترتیب (48/0-) و (29/0 -) بیش‌ترین تأثیر را بر بیگانگی اجتماعی داشته است. هم‌چنین نتایج تحلیل مسیر حاکی از تأثیر مستقیم فرهنگ‌سازمانی با مقدار بتای 34/0 - بر بیگانگی اجتماعی بوده است. معادلۀ پیش‌بینی میزان بیگانگی اجتماعی نیز توانسته است 9/70 درصد از واریانس متغیّر وابسته را تبیین کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Socio-psychological Analysis of the Relation between Organizational Culture and Social Alienation (Case Studying the Female High School Teachers of Tabriz, Iran, in the Academic Year 2014-2015)

نویسندگان [English]

  • parvaneh Danesh 1
  • saeid Narimani 2
  • Mohammad Mehdi zade ardakani 3
1 Payam nour university
2 Arak university
3 allame tabatabaei university
چکیده [English]

The present work aims at analyzing the socio-psychological relation between organizational culture and social alienation among the female high school teachers of Tabriz, Iran, in the academic year 2014-2015. Based on a survey methodology, the analysis is made on a total of 373 teachers – indeed, the entire population – with random stratified sampling. The qualitative findings show that among the alleged ten aspects of organizational culture (i.e. personal creativity, entrepreneurship, leadership and conduct, unity and conformity, leadership support, control, organizational identity, reward system, conflict tolerance, and communication patterns), control and reward system get the highest and lowest average, respectively. And among the alleged five aspects of social alienation (i.e. powerlessness, normlessness, social isolation, meaninglessness, and estrangement), powerlessness and meaninglessness get the highest average, while normlessness gets the lowest. In quantitative terms, the results of correlation tests show a significant and converse relation (-0.21) between organizational culture and social alienation; and, correspondingly, a negative, converse, and significant relation between the respective aspects of each factor. The results of regression analysis also show that the leadership support and organizational identity aspects, with the respective beta coefficients of -0.48 and -0.29, have the largest effect on social alienation. And, the results of path analysis point to a direct effect of organizational culture on social alienation with the beta coefficient of -0.34. By the way, the predicting equation of social alienation can also explain 70.9% of the variance of the dependent variable

کلیدواژه‌ها [English]

  • social alienation
  • women
  • organizational culture
  • Tabriz