گسل دولت- ملت در تاریخ ایران و نسبت روحانیت با آن (مطالعه ی موردی نهضت ضد استعماری جنوب)

نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

حوزه ی علمیه ی قم

10.22081/jiss.2020.68642

چکیده

پدیده ی گسل دولت- ملت در جامعه ی ایران، صبغه ای تاریخی دارد و در تبیین آن رویکردهای مختلفی به طرح نظر پرداخته اند.پژوهش حاضر در جستجوی نسبت علما و روحانیون شیعه در تاریخ معاصر ایران با مسئله ی گسل دولت- ملت است و در این مجال، تمرکز بر مقطع زمانی نهضت های 4گانه ی ضد استعماری جنوب و بویژه دوران مشروطه و جنگ بین الملل اول است. در پژوهش حاضر از رویکرد دکتر حمید پارسانیا به عنوان چارچوب نظری پشتیبان جهت تحلیل گسل دولت – ملت در ایران معاصر بهره گیری شده است. مسئله ی گسل دولت – ملت، منحصر به جامعه ی ایران نبوده اما عوامل مسبب آن در تاریخ ایران، در ارتباط با هویت جامعه ی مذکور قابل فهم است. باورداشت های تاریخی مردم ایران، اصلی ترین عوامل تقویت یا تضعیف این گسل به شمار می روند. از این جهت در جامعه ی ایران تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، گسل دولت -ملت بیان دیگری از گسل دین-دولت بوده است

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

hgddf

چکیده [English]

پدیده ی گسل دولت- ملت در جامعه ی ایران، صبغه ای تاریخی دارد و در تبیین آن رویکردهای مختلفی به طرح نظر پرداخته اند.پژوهش حاضر در جستجوی نسبت علما و روحانیون شیعه در تاریخ معاصر ایران با مسئله ی گسل دولت- ملت است و در این مجال، تمرکز بر مقطع زمانی نهضت های 4گانه ی ضد استعماری جنوب و بویژه دوران مشروطه و جنگ بین الملل اول است. در پژوهش حاضر از رویکرد دکتر حمید پارسانیا به عنوان چارچوب نظری پشتیبان جهت تحلیل گسل دولت – ملت در ایران معاصر بهره گیری شده است. مسئله ی گسل دولت – ملت، منحصر به جامعه ی ایران نبوده اما عوامل مسبب آن در تاریخ ایران، در ارتباط با هویت جامعه ی مذکور قابل فهم است. باورداشت های تاریخی مردم ایران، اصلی ترین عوامل تقویت یا تضعیف این گسل به شمار می روند. از این جهت در جامعه ی ایران تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، گسل دولت -ملت بیان دیگری از گسل دین-دولت بوده است

کلیدواژه‌ها [English]

  • "گسل دولت – ملت"
  • "نهضت ضد استعماری جنوب"
  • "نظریه ی سیاسی علمای شیعه"
  • "نهضت مشروطه"
  • "نظریه ی عدالتخانه"