مطالعه چگونگی و کارکردهای گفتگو در سیره نبوی با نگاهی به نظریه کنش ارتباطی

نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم (ع)

2 عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام

10.22081/jiss.2017.158.1019

چکیده

گفتگو به عنوان ضرورتی دوری ناپذیر برای ایجاد تفاهم و رفع اختلافات و رشد اندیشه در زندگی بشری، موضوع مطالعه مکاتب مختلف فلسفی و گرایشهای مختلف فکری قرار گرفته است. در سنت اسلامی هم همواره گفتگو به عنوان راهبردی کلیدی در حل منازعات و گسترش همدلی و همزبانی مورد توجه واقع شده است. این پژوهش در راستای شناخت هر چه بیشتر سنت اسلامی در زمینه گفتگو با مطالعه سیره نبوی در گسترة گفتگوی میان فردی و گروهی در پی فهم و تحلیل چگونگی و کارکردهای گفتگو در سیره عملی پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله و سلم در صدر اسلام با نگاهی به نظریه کنش ارتباطی هابرماس می باشد. مطالعه گفتگوهای پیامبرصلی الله علیه و آله و سلم با تکیه بر سیره نگاشت ها ما را به این نتیجه رساند که گفتگوهای آن حضرت از مشخصه هایی همچون «برابری در گفتگو» و «دادن آزادی بیان»، «صبر و حوصله»، «استماع دقیق» برخوردار بوده و کارکردهایی از قبیل «تبلیغ»، «حفظ همگرایی» و «رفع شبهات» داشته است. تحلیل این یافته‌ها با توجه به نظریه کنش ارتباطی هابرماس، اشتراک و قرابت بسیار زیاد این دو رویکرد به گفتگو را در ظاهر، در عین تفاوت در بنیان های معرفتی می نمایاند. محوریت عقل عرفی و تأکید بر اجماع و حقیقت بین الاذهانی در ایده گفتگوی هابرماس و محوریت عقل وحیانی و تأکید بر حقیقت قدسی در رویکرد توحیدی پیامبر اعظم(ص) از جمله این تفاوت های بنیادین است

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A study of the quality and functions of dialogue in the Prophet Muhammad's sirah regarding to the Communicative action theory.

نویسنده [English]

  • Hossein mehrabanifar 1
چکیده [English]

Dialogue as a undeniable necessity for providing agreement and intellectual development in human life, has been studied by different philosophical schools and different theories. Also, dialogue in the Islamic tradition has been considered as a main strategy in the resolving disputes and expanding empathy and sympathy. To understand more about Islamic tradition ideas in dialogue, this research seek to analyze quality and functions of dialogue in the Prophet of Islam life style regarding to the Communicative action theory of Hubermas by studing nabavi sirah in individual and group dialogue. Studing the Prophet Muhammad dialogues, brought us to this conclusion that his dialogues had features such as "equality in dialogue", "giving expression freedom", "patience", "listening carefully" and had functions such as "propaganda", "keeping convergence" and "removing doubts". Analyzing this results regarding to the Communicative action theory, shows some similarity and closeness in these two approaches with fundumental differences in the epistemological basises.

کلیدواژه‌ها [English]

  • dialogue
  • Islam
  • the Prophet Mohammad
  • the Communicative action theory
  • Hubermas