مقایسه نگاه کارکردی به منشاء دین از منظر دانشمندان غربی و علمای دین

نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی

نویسنده

دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم

10.22081/jiss.2020.68632

چکیده

چکیده
از جمله دیدگاه‌ها و رهیافت های مهم درباره دین، نظریه های کارکردی آن است که بر پایه اصول و مبانی خاص نظری، سعی می شود منشاء و خاستگاه دین با توجه به کارکردهای فردی و اجتماعی آن در دو رهیافت روان شناختی و جامعه شناختی توجیه و تبیین گردد. در برخی آثار و اندیشه متفکران و دین پژوهان مسلمان نیز بحث زمینه های گرایش بشر به سوی دین و دینداری و نیازهای معرفتی و عاطفی او به دین مورد توجه قرار گرفته و از تأملات کارکردی برای توجیه دینداری استفاده شده است. در این مقاله مهم ترین تمایز دیدگاه کارکردی از منظر اندیشمندان غربی و متفکران مسلمان مورد بحث قرار گرفته و به نقدهای عام و خاص به تبیین افراطی آن از جهت منبا و روش، پرداخته شده است. اضافه بر آن محتوای هر یک از دو دیدگاه نیز مورد سنجه قرار گرفته و نگاه تقلیل گرایانه، به کارکردهای دین که ناشی از عدم توجه به حقانیت دین است و نیز خلط میان منشاء دینداری و منشاء دین در اندیشه متفکران غربی، مورد نقد واقع شده است.


کلید واژه ها: دین، کارکرد، منشاء دین، تبیین کارکردی، عرفی شدن

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Comparison of functional look to the origin of religion from the perspective of Western and Muslim scholars

نویسنده [English]

  • Seyed Ali Mirkhalili
کارشناس گروه سیاسی اجتماعی
چکیده [English]

Abstract
Among the important perspectives and approaches about religion, is functional theory which based on certain principles and basis and try to explain the source and origin of religion according to personal and social functioning in both psychological and sociological approach.
In some works and ideas of thinkers and Muslim scholars also discussed human tendency toward religion and religious backgrounds and cognitive and emotional needs, and has used of functional approach to justify the religious tendency.
In this article, the most important distinction functional point of view from the perspective of Western scholars and Muslim scholars discussed and scholars explained the general and specific critics about exaggerated use of this explanation in method and basis.
Also in this article, the content of two perspectives will be discussed and Reduction view toward the religion will be criticized.
Of course the functional justification in these perspectives differ from each other that the main differences refer to the ignoring the truth of the religion and not distinguishing between the source and origin of religion.
Keywords: religion, function, origin, religion, functional explanation, secularizatin.

کلیدواژه‌ها [English]

  • function
  • origin
  • Religion
  • functional explanation
  • secularizatin