چگونگی و کارکردهای گفتگو در سیره نبوی؛ یک واکاوی بر اساس نظریه کنش ارتباطی

نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکتری فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم (ع)

10.22081/jiss.2020.68627

چکیده

گفتگو به عنوان ضرورتی دوری‌ناپذیر برای ایجاد تفاهم و رفع اختلافات و رشد اندیشه در زندگی بشری، موضوع مطالعه مکاتب مختلف فلسفی و گرایشهای مختلف فکری قرار گرفته است. در سنت اسلامی هم همواره گفتگو به عنوان راهبردی کلیدی در حل منازعات و گسترش همدلی و همزبانی مورد توجه واقع شده است. این پژوهش در راستای شناخت هر چه بیشتر سنت اسلامی در زمینه گفتگو با مطالعه سیره نبوی در گسترة گفتگوی میان فردی و گروهی در پی فهم و تحلیل چگونگی و کارکردهای گفتگو در سیره عملی پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله و سلم در صدر اسلام بر اساس نظریه کنش ارتباطی هابرماس می‌باشد. مطالعه گفتگوهای پیامبرصلی الله علیه و آله و سلم با تکیه بر سیره نگاشت‌ها ما را به این نتیجه رساند که گفتگوهای آن حضرت از مشخصه هایی همچون «برابری در گفتگو» و «دادن آزادی بیان»، «صبر و حوصله»، «استماع دقیق» برخوردار بوده و کارکردهایی از قبیل «تبلیغ»، «حفظ همگرایی» و «رفع شبهات» داشته است. تحلیل این یافته‌ها بر اساس نظریه کنش ارتباطی هابرماس، اشتراک و قرابت بسیار زیاد این دو رویکرد به گفتگو را در عین تفاوت در بنیان های معرفتی می‌نمایاند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The quality and functions of Dialogue in the nabavi sirah; an analysis according to the Communicative action theory

نویسنده [English]

  • Hossein mehrabanifar
چکیده [English]

Dialogue as a undeniable necessity for providing agreement and intellectual development in human life, has been studied by different philosophical schools and different theories. Also, dialogue in the Islamic tradition has been considered as a main strategy in the resolving disputes and expanding empathy and sympathy. To understand more about Islamic tradition ideas in dialogue, this research seek to analyze quality and functions of dialogue in the Prophet of Islam life style regarding to the Communicative action theory of Hubermas by studing nabavi sirah in individual and group dialogue. Studing the Prophet Muhammad dialogues, brought us to this conclusion that his dialogues had features such as "equality in dialogue", "giving expression freedom", "patience", "listening carefully" and had functions such as "propaganda", "keeping convergence" and "removing doubts". Analyzing this results according to the Communicative action theory, shows similarity and closeness of these two approaches with fundamental difference in the epidemiological roots.

کلیدواژه‌ها [English]

  • dialogue
  • the Prophet Muhammad
  • the Communicative action theory
  • Hubermas