The Role of the Formal Educational System in Cultural ‎Development with an Approach to Islamic Sources

Document Type : The Quarterly Jornal

Authors

1 Ph.D. Student in Educational Management and Leadership, Higher Institute of Islamic Human ‎Sciences, Al-Mustafa International University, Qom, Iran (Corresponding Author).‎

2 Associate Professor, Research Directorate, Hawzeh and University Research Institute, Qom, Iran.‎

10.22081/jiss.2026.73917.2197

Abstract

Under current conditions and with the accelerating process of globalization, culture has increasingly garnered attention as a fundamental component of societal development. Meanwhile, the formal educational system holds a special place in achieving cultural development due to its planned structure and foundational role in transmitting and reproducing values. However, the diversity and conflict of perspectives regarding the optimal model of cultural development have posed theoretical challenges to this field. The purpose of this study is to elucidate the endogenous approach to cultural development and examine its alignment with Islamic sources and teachings, with an emphasis on the role of the formal educational system. This research was conducted using a descriptive-analytical method based on the conceptual analysis of Islamic sources, including verses of the Noble Quran and the perspectives of Islamic thinkers. The findings indicate that the endogenous approach to cultural development possesses theoretical coherence and validity from a rational standpoint and within the framework of Islamic teachings. The results reveal that the realization of sustainable cultural development, at the theoretical level, requires the design and balanced implementation of the components of cultural self-belief, cultural purification, and conscious communication with other cultures, commensurate with various educational levels in the formal educational system.

Keywords

Main Subjects

References

* قرآن کریم
** نهج‌البلاغه. (1387). ترجمه‌ی محمد دشتی. قم: دارالفکر.
آشوری، داریوش. (1357). تعریف‌ها و مفهوم فرهنگ. تهران: مرکز فرهنگی آسیا.
مجموعه فرهنگ و توسعه یونسکو. (1378). بعد فرهنگی توسعه به‌سوی رهیافتی عملی (مترجم: صلاح الدین محلاتی). تهران: نشر دانشگاه شهید بهشتی.
باخویش، عبدالبصیر؛ رحیم‌نیا، صایاد؛ کلته، گل محمد و فرشاد، اردشیر. (1400). نقش معلم در ایجاد و توسعه فرهنگ اسلامی در مدارس. مجموعه مقالات هشتمین کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های مدیریت و علوم انسانی در ایران. تهران: مؤسسه پژوهشی مدیریت مدبر.
بنیانیان، حسن. (1386). فرهنگ و توسعه: خط‌مشی‌گذاری برای تقویت فرهنگ توسعه در ایران. تهران: نشر امیرکبیر.
حاتمی، صادق؛ ذوالفقاری، عطیه و منصوری اول، عطیه. (1398). نقش آموزش و پرورش در توسعه اجتماعی و فرهنگی. پژوهش و مطالعات علوم اسلامی، 1(1)، صص 59-65.
خمینی، سیدروح الله. (1368). صحیفه امام (ج7). تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی&.
خمینی، سیدروح الله. (1385). صحیفه امام (ج4). تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی&.
زکی، عبدالله؛ پارسانیا، حمید. (1402). نقش خانواده در توسعه فرهنگی براساس آموزه‌های اسلامی. معرفت فرهنگی اجتماعی، 14(54)، صص 139-159.
شرف‌آباد ‌منافی، کاظم؛ زمانی، الهام. (1391). نقش نظام آموزش‌وپرورش در توسعه فرهنگی جامعه. مهندسی فرهنگی، 7(73-74)، صص 135-151.
صباغ‌‌پور، علی‌اصغر. (1385). توسعه فرهنگی و ساختار فرهنگی ایران. راهبرد، 15(42)،
صص 41-65.
عبدی، مصطفی؛ کاوسی، اسماعیل و اعتباریان، اکبر. (1393). طراحی و ارائه الگوی سنجش توسعه فرهنگی درکشور ایران با استفاده از نظر داده بنیاد. مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 7(1)، صص 93-110.
علاقه‌‌بند، علی. (1397). مبانی نظری و اصول مدیریت آموزشی. تهران: نشر روان.
فردرو، محسن؛ حمیدی، سهراب و یعقوبی، رضا. (1380). جامعه و فرهنگ: مجموعه مقالات (ج4). تهران: نشر آرون.
قاضیان، حسین. (1371). درباره تعریف توسعه. اطلاعات سیاسی و اقتصادی، 7(63 و 64)، صص 100-103.
مجلسی، محمدباقر. (1403ق). بحارالانوار (ج1، چاپ دوم). بیروت: مؤسسه الوفاء.
محسن‌‌پور، بهرام. (1398). مبانی برنامه‌ریزی آموزشی. تهران: سمت.
محمدی، حسین ‌بیک؛ کریمی قطب‌آبادی، فضل ‌اله و شکوهی، شاپور. (1396). تحلیل شاخص‌های توسعه فرهنگی، مطالعه موردی: شهرستان‌های استان فارس. مطالعات برنامه‌ریزی سکونت‌گاه‌های انسانی، 12(1)، صص 53-68.
مطهری، مرتضی. (1378). تعلیم و تربیت در اسلام. تهران: انتشارات صدرا.
ملکی، حسن. (1397). مقدمات برنامه‌ریزی درسی (چاپ دوازدهم). تهران: سمت.
نصیری، مهدی. (1399). مروری بر مفهوم و شاخص‌های توسعه و پیشرفت با نگرش اسلامی. مطالعات فرهنگی اجتماعی حوزه، 4(7)، صص 5-28.
یارمحمدیان، محمدحسین. (1397). مبانی و اصول برنامه‌ریزی درسی. تهران: یادواره کتاب.
Islam and Social Studies
Volume 14, Issue 52 - Serial Number 52
ExecutiveExpert
June 2026
Pages 158-185

Files

History

  • Receive Date: 30 December 2025
  • Revise Date: 10 May 2026
  • Accept Date: 12 August 2026

Share

How to cite

Statistics