Social Vitality in Family Relationships from the Perspective of Islamic ‎Teachings

Document Type : The Quarterly Jornal

Authors

1 ‎Level 3, Department of Interpretation and Quranic Sciences, Management Center of Female ‎Seminaries, Qom, Iran (Corresponding Author). ‎

2 PhD, Department of Religious Studies, Faculty of Religions, University of Religions and ‎Denominations, Qom, Iran.‎

Abstract

Social vitality, as a vital component of mental and social health, plays a key role in realizing a dynamic and healthy society. As the first and most enduring social institution, the family serves as an essential foundation for forming and strengthening individuals' social vitality. Islam pays special attention to the family institution and the importance of its stability and the vibrancy of its internal relationships, offering a rich framework of values and ethical-educational principles to foster vitality. Given the increasing importance of this subject and the lack of comprehensive research in this area, this article aims to explain the main components of vitality in family relationships from the perspective of Islamic teachings and examine their role in promoting social vitality. This study follows a descriptive-explanatory method using library research. The key components of vitality in family relationships examined in this research include: Tranquility (Sakina), Love and Affection (Mawadda), Respect and Honor, Dialogue and Consultation, Attention to Needs, and Leisure Time. The findings indicate that observing and institutionalizing these components in family relationships leads to an environment filled with warm, intimate, and empathetic relations. This, in turn, provides the groundwork for sustainable vitality within the family and promotes the social vitality of individuals in society, ultimately increasing social capital.

Keywords

Main Subjects

References

*قرآن
*نهج البلاغه
 ابن‌منظور، محمد ‌بن ‌مکرم؛ بهاءالدین، جعفر. (1385). لسان العرب (ج7). تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
پاتنام، رابرت. (1380). بولینگ به تنهایی: فروپاشی و احیای سرمایه اجتماعی آمریکا (مترجم: محمدتقی دلفروز). تهران: نشر کویر.
تاجبخش، کیان. (1384). سرمایه اجتماعی اعتماد، دموکراسی و توسعه. تهران: شیرازه.
تمیمی‌آمدی، عبدالواحد بن‌ محمد. (1395). غرر الحکم و درر الکلم. تهران: موسسه فرهنگی دارالحدیث.
حرانی، ابو محمد. (1388). تحف العقول (ج1، مترجم: احمد جنتی). تهران: شرکت چاپ و نشر بین الملل.
حرعاملی، محمد بن حسن. (1387). وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه  (ج14 و 15). تهران: اسلامیه.
حسینی، سیدرضا و دیگران. (1390). دانشنامه قرآن و حدیث (ج3، مترجم: حمیدرضا شیخی). قم: موسسه فرهنگی دارالحدیث.
حسینی، سیدعلی؛ پاینده، ابوالقاسم. (1390). نهج الفصاحه. قم: دارالعلم.
خطیبی، اعظم. (1394). «بررسی نگرش زنان نسبت به عوامل مؤثر بر تحکیم خانواده». مطالعات زن و خانواده، 3(1)، صص 59 - 92.
متقی هندی، علی بن حسام‌الدین. (1374). کنزالعمال. قم: موسسه فرهنگی دارالحدیث.
دلشاد تهرانی، مصطفی. (1388). درسنامه اخلاق خانوادگی. تهران: دریا.
دورکیم، امیل. (1383). صور بنیانی حیات دینی (مترجم: باقر برهام). تهران: نشر مرکز.
دهخدا، علی‌اکبر. (1377). لغت‌نامه (ج1 و 14). تهران: دانشگاه تهران.
رفیع‌پور، فرامرز. (1378). آناتومی جامعه. تهران: شرکت سهامی اتنتشار.
ساروخانی، باقر. (1390). مقدمه‌ای بر جامعه‌شناسی خانواده. تهران: سروش.
سعد، محمد. (1410ق). الطبقات الکبری (ج1). بیروت: دار الکتب العلمیه.
شریف‌زاده، حکیمه‌السادات؛ میرمحمدتبار، سیداحمد و عدلی‌پور، صمد. (1396). بررسی عوامل نشاط اجتماعی در ایران. راهبرد فرهنگ، (40)، ص 160.
طباطبایی، سیدمحمدحسین. (1382). المیزان فی تفسیر القرآن (مترجم: سیدمحمدباقر موسوی‌همدانی، ج2). قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم .
طبرسی، فضل بن حسن. (1390). مکارم الاخلاق (ج1، مترجم: لطیف راشدی). تهران: صبح پیروزی.
طوسی، محمد. (1381). الغیبه. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
علینی، محمد. (1394). تحلیل فضای مفهومی سازه سرمایه اجتماعی در کلام امام علی×. اسلام و مطالعات اجتماعی، 2(8)، صص 92 - 120.
عنبری، موسی. (1391). بررسی زمینه‌ها و راهکارهای نشاط اجتماعی در ایران. تهران: شورای عالی انقلاب فرهنگی.
غفاری، غلامرضا. (1390). سرمایه اجتماعی و امنیت انتظامی. تهران: جامعه‌شناسان.
فراهیدی، خلیل ‌بن ‌احمد؛ سامرائی، ابراهیم و مخزومی، مهدی. (1384). العین (ج6). تهران: اداره کل حج و اوقاف و امور خیریه.
فوکو، فرانسیس. (1379). پایان نظم سرمایه اجتماعی و حفظ آن (مترجم: غلامعباس توسلی). تهران: جامعه ایرانیان.
فیض کاشانی، محمد. (1388). الوافی (ج5). تهران: عطر عترت.
فیلید، جان. (1386). سرمایه اجتماعی (مترجمان: غلامرضا غفاری و حسین رمضانی). تهران: کویر.
کلمن، جیمز. (1988م). بنیادهای نظریه اجتماعی (مترجم: منوچهر صبوری). تهران: نشر نی.
کلینی، محمد بن یعقوب. (1375). اصول کافی (ج2، 4 و 5). تهران: انتشارات اسوه.
مجلسى، محمدباقر. (1386). بحار الأنوار (ج74، 76 و 104). تهران: کتابچی.
محسنیان‌راد، مهدی. (1387). ارتباط‌شناسی. تهران: سروش.
معین، محمد. (1371). فرهنگ فارسی معین (ج2 و 4). تهران: انتشارات امیرکبیر.
نراقی، احمد. (1390). جامع السعادات (ج2، مترجم:کریم فیضی). تهران: قائم آل محمد(ص).
نوابی‌نژاد، شکوه. (1391). آسیب‌ها و الگوهای مطلوب. تهران: پیام عدالت.
Islam and Social Studies
Volume 13, Issue 50 - Serial Number 50
ExecutiveExpert
October 2025
Pages 68-96

Files

History

  • Receive Date: 07 September 2025
  • Revise Date: 19 November 2025
  • Accept Date: 13 February 2026

Share

How to cite

Statistics