پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامیاسلام و مطالعات اجتماعی2345-5586135120251222Mahdavi Governance as a Model for the Governance of Wali al-Faqih in Fighting Oppression and Arroganceحکمرانی مهدوی الگوی حکمرانی ولی فقیه در ظلمستیزی و مبارزه با استکبار7337997410.22081/jiss.2026.74069.2202FAحسینالهی نژاداستاد، گروه پژوهشی آیندهپژوهی دین و دینداری، پژوهشکده مهدویت و آیندهپژوهی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران.Journal Article20260121By presenting three arguments, it can be claimed that the governance of Wali al-Faqih must follow and model itself after Mahdavi governance within its socio-political ecosystem. The first argument is the law of correlation which is established between the awaited society and the awaiting society. The second argument is the law of congruity which governs the pre-reappearance society and the post-reappearance society, and the third argument is the relationship established between the deputy (Wali al-Faqih) and the principal (Imam Mahdi); with these three arguments, the necessity of the relationship and the modeling of Wali al-Faqih’s governance after Mahdavi governance becomes established. One of the cases of modeling with a socio-political approach is the issue of fighting oppression and combating arrogance, and to conduct this research, which is a qualitative study, we will utilize the library and documentary method in data collection and the descriptive and analytical method in data processing to achieve important results such as: 1- Fighting oppression and combating arrogance as a shared goal between Mahdavi governance and the governance of Wali al-Faqih, 2- Public recognition of arrogance and identification of oppressors as a shared strategy between Mahdavi governance and Wali al-Faqih governance, and 3- Public satisfaction and gaining their contentment regarding the struggle of Mahdavi governance and Wali al-Faqih governance against oppressors and arrogant powers, and finally, we will conclude the process of the work with a result and outcome.با طرح دلایل سهگانه میتوان ادعا کرد که لازم است حکمرانی ولی فقیه در زیستبوم اجتماعی و سیاسی خودش از حکمرانی مهدوی پیروی و الگوبرداری کند. دلیل اول، قانون تضایف است که میان جامعه منتظَر و منتظِر بر قرار میباشد. دلیل دوم، قانون سنخیت است که میان جامعه قبل ظهور و جامعه پس از ظهور حکمفرما میباشد و دلیل سوم، رابطهای است که میان نایب (ولی فقیه) و منوب عنه (امام زمان#) بر قرار میباشد؛ با این سه دلیل ضرورت رابطه و الگوگیری حکمرانی ولی فقیه از حکمرانی مهدوی مسجل میشود. یکی از موارد الگوگیری با رویکرد اجتماعی و سیاسی بحث ظلمستیزی و مبارزه با استکبار میباشد که جهت انجام این پژوهش که یک پژوهش کیفی است در جمعآوری اطلاعات از شیوه کتابخانهای و اسنادی و در پردازش اطلاعات از روش توصیفی و تحلیلی بهره خواهیم برد تا به دستاوردهای مهمی همچون: 1- ظلمستیزی و مبارزه با استکبار به عنوان هدف مشترک میان حکمرانی مهدوی با حکمرانی ولی فقیه، 2- شناخت استکبار و ظالمشناسی به مردم به عنوان راهکار مشترک میان حکمرانی مهدوی و حکمرانی ولی فقیهی و 3- رضایتمندی مردم جلب خوشنودی آنها نسبت به مبارزه حکمرانی مهدوی و حکمرانی ولی فقیه با ظالمان و مستکبران، برسیم و در آخر فرایند کار را با نتیجه و برایندی به پایان خواهیم برد.https://jiss.isca.ac.ir/article_79974_79eed8d4baaee8c66151bdd4a2559133.pdfپژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامیاسلام و مطالعات اجتماعی2345-5586135120251222The Nature of Pure Life (Hayat-e Tayyibah) in the Thought of Muslim Thinkers and Islamic Societyچیستی حیات طیبه در اندیشه متفکران مسلمان و جامعه اسلامی34657997710.22081/jiss.2026.73113.2179FAهادیحاجی حسن دنیادیدهاستادیار، دانشکده علوم تربیتی دانشگاه بین المللی علامه عسکری(ره)، قم، ایران.0000-0002-7164-9996Journal Article20251007The purpose of the present study is to investigate the nature and essence of pure life (Hayat-e Tayyibah) in the thought of Islamic scholars. This research is an applied study. Data collection was performed using the note-taking method, and the grounded theory approach was utilized for data analysis. The obtained results indicate that the concept of "pure life" in the thought of Islamic philosophers and scholars is defined as an ideal and perfected human life achieved through the centrality of rationality, moral virtue, and proximity to God. These perspectives have been examined from various viewpoints, including philosophical, mystical, social, and Shiite dimensions. Miskawayh emphasizes self-purification and practical wisdom; Al-Farabi considers the utopian virtuous city (Madina al-Fadila) and the leadership of the philosopher-prophet as central; Avicenna identifies connection to the active intellect as the way to achieve happiness (Avicenna, 1384, pp. 310–315); Al-Ghazali gives primacy to Sufism and servitude; Khwaja Nasir al-Din al-Tusi offers a synthesis of reason and divine law; and Ibn Khaldun explains pure life within primitive society using a historical-social approach. Contemporary thinkers such as Imam Khomeini, Ayatollah Motahhari, and Ayatollah Khamenei have also defined this concept within the context of Islamic government and the modern Islamic civilization by adding political and revolutionary concepts. The research results show that pure life manifests in three dimensions: the individual dimension, which includes the two components of rationality/wisdom and self-purification/ethics, achieved through theoretical reason, practical reason, and moral virtues; the social dimension, which includes the two components of society/justice and leadership/governance, drawn from the categories of the virtuous city, social solidarity, and the guardianship of the Islamic jurist (Wilayat al-Faqih); and the metaphysical dimension, which includes worship and divine proximity, shaped by the categories of mysticism and intuition, sincerity and servitude, and the immortality of the soul.هدف از پژوهش حاضر بررسی ماهیت و چیستی حیات طیبه در اندیشه علمای اسلامی است. این پژوهش از نوع تحقیقات کاربردی است. جمعآوری دادهها به روش فیشبرداری بوده و برای تحلیل دادهها از روش دادهبنیاد استفاده شده است. نتایج بهدستآمده نشان میدهد مفهوم «حیات طیبه» در اندیشه فلاسفه و علمای اسلامی به عنوان زندگی آرمانی و متکامل انسانی تعریف میشود که با محوریت عقلانیت، فضیلتاخلاقی و تقرب به خدا تحقق مییابد. این دیدگاهها از منظرهای گوناگون شامل فلسفی، عرفانی، اجتماعی و شیعی بررسی شدهاند. مسکویه، بر تهذیب نفس و حکمت عملی تأکید دارد، فارابی، مدینه فاضله و رهبری حکیم-پیامبر را محور میداند، ابن سینا، اتصال به عقل فعال را راه رسیدن به سعادت (ابنسینا، 1384، صص 310–315) میشناسد، غزالی بر تصوف و بندگی اصالت میدهد، خواجه نصیرالدین طوسی تلفیق عقل و شرع را ارائه میکند، و ابن خلدون با رویکرد تاریخی-اجتماعی به تبیین حیات طیبه در جامعه بدوی میپردازد. اندیشمندان معاصر مانند امام خمینی&، شهید مطهری& و آیتالله خامنهای& نیز با افزودن مفاهیم سیاسی و انقلابی، این مفهوم را در بستر حکومت اسلامی و تمدن نوین تعریف کردهاند. نتایج پژوهش نشان میدهد حیات طیبه در سه بعد فردی، شامل دو مؤلفه عقلانیت و خردورزی و تهذیب نفس و اخلاق، و جهت دستیابی به آن از عقل نظری، عقل عملی و فضائل اخلاقی اتفاق میافتد، در بعد اجتماعی که شامل دو مؤلفه اجتماع و عدالت و رهبری و حکمرانی است از مقوله مدینه فاضله، همبستگی اجتماعی و ولایت فقیه باید مدد جست و برای بعد متافیزیک که شامل عبادت و تقرب الهی است از مقولههای عرفان و شهود، اخلاص و بندگی و جاودانگی نفس قابل شکلگیری میباشد.https://jiss.isca.ac.ir/article_79977_eb2fb4bb044b35390a82d98d86038468.pdfپژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامیاسلام و مطالعات اجتماعی2345-5586135120251222The Role of the Three Elements of "Imam, Pilgrim, and Servant" in the Arbaeen Pilgrimage and Its Civilizational Implicationsنقش سه عنصر «امام، زائر و خادم» در زیارت اربعین و دلالتهای تمدنی آن66937997610.22081/jiss.2026.73567.2194FAسید علی اصغرعلویدکتری تخصصی قرآن و علوم (گرایش مدیریت)، جامعة المصطفی العالمیه، قم، ایران.Journal Article20251125Arbaeen Husayni, as one of the largest religious gatherings in the world, represents unity, love, and the solidarity of millions. In this ritual, the role of the three elements of "Imam, pilgrim (Zair), and servant (Khadim)" holds a special significance. This article investigates the role of these three key elements in the ceremony and analyzes their civilizational implications. The purpose of this research is to extend and develop the culture of the Arbaeen pilgrimage through a civilizational lens. Utilizing an analytical-inferential method, this study aims to present an analysis of the epic of roles in the Arbaeen pilgrimage and evaluate them from a civilizational standpoint. The research findings indicate that the Arbaeen epic, as a global and religious event, provides a unique opportunity to redefine and transform the social identities of individuals. The subject of roles in Arbaeen demonstrates that the capacity to transform roles and identities is not exclusive to Arbaeen; rather, it can be repeated and replicated under different conditions, times, and locations. What makes Arbaeen a remarkable civilizational phenomenon is precisely these roles, which have generated a massive social epic. If organizations view their relationship with clients through the exact same dynamic of servant and pilgrim, many of the bottlenecks within the administrative system will be resolved.اربعین حسینی به عنوان یکی از بزرگترین تجمعات مذهبی جهان، نمایانگر وحدت، محبت و همبستگی میلیونی است. در این مناسک نقش سه عنصر «امام، زائر و خادم» اهمیت ویژهای دارد. در این مقاله، به بررسی نقش سه عنصر کلیدی «امام»، «زائر» و «خادم» در این مراسم پرداخته شده و دلالتهای تمدنی این عناصر مورد بررسی قرار گرفته است. هدف از این پژوهش امتداد و توسعه دادن فرهنگ زیارت اربعین با نگاه تمدنی است. این تحقیق بر آن است با استفاده از روش تحلیلی استنباطی، تحلیلی از حماسه نقشها در زیارت اربعین ارائه داده و آنها را از منظر تمدنی مورد تجزیهوتحلیل قرار دهد. رهآوردهای پژوهش نشان میدهد که حماسه اربعین به عنوان یک رویداد جهانی و مذهبی، فرصتی منحصر به فرد برای بازتعریف و تغییر هویتهای اجتماعی افراد فراهم میآورد. موضوع نقشها در اربعین نشانگر آن است که قابلیت تغییر نقشها و هویتها نه فقط مختص اربعین است، ؛ بلکه میتواند در شرایط و زمانها و مکانهای مختلف نیز تکرار و تکثیر شود. آنچه که اربعین را یک پدیده قابل توجه تمدنی کرده است، همین نقشها است. این نقشها مولد یک حماسه عظیم اجتماعی شده است. سازمانها اگر نسبت به ارباب رجوعشان همان نسبت خادم و زائر را ببینند، بسیاری از مشکلات نظام اداری حل خواهد شد.<br />کلیدواژهها<br /> https://jiss.isca.ac.ir/article_79976_228ccd5892d8c83391bb8fd734ee2426.pdfپژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامیاسلام و مطالعات اجتماعی2345-5586135120251222Audience Persuasion Methods Based on Quranic Modelsروش اقناعسازی مخاطب بر اساس الگوهای قرآنی941267997510.22081/jiss.2026.73972.2201FAسیده کیانرخموسویکارشناسی ارشد، دانشکده دین و رسانه، دانشگاه صدا و سیما، قم، ایران (نویسنده مسئول).سعیدامیرکاوهدکتری، گروه علوم ارتباطات اجتماعی، دانشکده دین و رسانه قم، دانشگاه صدا و سیما، قم، ایران.Journal Article20260105The purpose of this study is to explore audience persuasion methods based on Quranic models. The significance of this investigation stems from the fact that the Holy Quran, as a revelatory and guiding text, presents multi-layered methods not only at the epistemological and belief levels but also in the realm of persuasion and influencing the audience. This study adopted a qualitative research method based on thematic analysis. Data were extracted through the examination of verses related to persuasion and modeling; following the coding process, the themes were organized into three categories: cognitive, emotional, and behavioral. Research findings: The analysis of the verses demonstrated that the Quran offers a comprehensive model for persuasion. In the cognitive dimension, presenting the attributes of role models, displaying divine traditions in their lives, and emphasizing reasoning and wisdom stand out as rational foundations. In the emotional dimension, utilizing emotions such as fear, hope, love, and empathy creates a balanced atmosphere between fear and hope (Bim and Raja), allowing an emotional bond to form between the audience and the role models. In the behavioral dimension, the representation of moral actions and the comparison between positive and negative behaviors encourage the audience to choose the desired behavior. The findings show that the Quran does not fulfill persuasion as a purely rational or emotional process, but rather realizes it through the interconnection among cognition, emotion, and action. This multi-layered approach provides a comprehensive model for persuasive communication, which is effective in intellectual guidance, strengthening collective identity, and altering individual and social behavior. Thus, the Quran presents an authentic and enduring paradigm for persuasive processes, possessing a high capacity to address the communicative and educational needs of mankind.هدف این پژوهش با هدف واکاوی روشهای اقناع مخاطب بر اساس الگوهای قرآنی انجام شده است. اهمیت این بررسی از آنجا ناشی میشود که قرآن کریم، بهعنوان متنی وحیانی و هدایتگر، نهتنها در سطح معرفتی و اعتقادی بلکه در عرصه اقناع و اثرگذاری بر مخاطب نیز شیوههایی چندلایه ارائه کرده است. این پژوهش با روش تحقیق کیفی و مبتنی بر تحلیل مضمون بود. دادهها از طریق بررسی آیات مرتبط با اقناع و الگودهی استخراج شدند و پس از کدگذاری، مضامین در سه دسته شناختی، احساسی و رفتاری سامان یافتند. یافتههای تحقیق: تحلیل آیات نشان داد قرآن الگویی جامع برای اقناع عرضه میکند. در بعد شناختی، معرفی اوصاف الگوها، نمایش سنتهای الهی در زندگی آنان و تأکید بر استدلال و حکمت بهعنوان پشتوانه عقلانی برجسته است. در بعد احساسی، بهرهگیری از عواطفی چون ترس، امید، محبت و همدردی فضایی متوازن میان بیم و رجاء ایجاد میکند تا پیوند عاطفی مخاطب با الگوها شکل گیرد. در بعد رفتاری نیز، بازنمایی کنشهای اخلاقی و مقایسه میان رفتارهای مثبت و منفی مخاطب را به انتخاب رفتار مطلوب ترغیب میسازد. یافتهها نشان میدهد قرآن اقناع را نه تنها عقلانی یا احساسی، بلکه در پیوند میان شناخت، عاطفه و عمل محقق میسازد. این رویکرد چندلایه الگویی جامع برای ارتباط اقناعی فراهم میآورد که در هدایت فکری، تقویت هویت جمعی و تغییر رفتار فردی و اجتماعی مؤثر است. بدینسان، قرآن الگویی اصیل و ماندگار برای فرایندهای اقناع ارائه میدهد که ظرفیت بالایی برای پاسخ به نیازهای ارتباطی و تربیتی بشر دارد.https://jiss.isca.ac.ir/article_79975_5cc1872a2682c83ae2fac4d98a22dc35.pdfپژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامیاسلام و مطالعات اجتماعی2345-5586135120251222Investigation and Analysis of Non-Media Causes behind the Identity Challenges of Contemporary Iranian Adolescentsبررسی و تحلیل علل غیررسانهای چالش هویتیابی نوجوانان ایران معاصر941267997810.22081/jiss.2026.70592.2116FAمهدینظریدانشجوی دکتری سیاستگذاری فرهنگی، دانشکده فرهنگ، علوم اجتماعی و رفتاری، دانشگاه باقرالعلوم×، قم، ایران.حسینرضائیدانشجوی دکتری فلسفه اخلاق، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران.سید حسام الدینحسینیدکتری دانش اجتماعی مسلمین، دانشکده فرهنگ، علوم اجتماعی و رفتاری،
دانشگاه باقرالعلوم(ع)، قم، ایران (نویسنده مسئول).Journal Article20241223Adolescence marks the beginning of an individual's conscious, choice-oriented encounter with the surrounding world and the structuring of personal identity. As its core research question, this study explores the causes behind the identity challenges faced by contemporary dual-spatial Iranian adolescents, with a specific emphasis on non-media factors. The methodology of this study is the qualitative method of thematic analysis. From the utilized sources, 112 rich codes were extracted for analysis. Following three stages of categorization, two macro-categories were identified: "Inefficiency and Deficiencies of the National Ecosystem of Identity Formation" and "Globalization of Culture and Global Production and Distribution Networks of Identity Products." Under the first macro-category, ten meso-categories were identified: "adverse influences of peers and associates," "adverse influences of reference groups," "intergenerational gap and disconnection," "historical, literary, linguistic, ethnic, and familial roots in identity formation," "weakness of the family institution in shaping adolescent identity," "inefficiency of the education system in shaping adolescent identity," "weakness of the economic institution," "weak efficiency of the religious institution in shaping adolescent identity," "negative impacts of urban space on identity formation," and "governance models incompatible with proper identity formation." Under the second macro-category, four meso-categories were identified: "the global value supply chain for the production and distribution of identity-shaping content and the weakening of identity in countries of the Global South," "the industrialization of culture," and "the expansion of postmodern intellectual and cultural discourse and the weakening of foundational structures of identity."نوجوانی آغاز مواجههی آگاهانه انتخابگرایانهی فرد با جهان پیرامونی خود و سامانبخشیدن به هویت شخصی است. در این تحقیق واکاوی علل چالش هویتی یابی نوجوان دوفضایی ایران معاصر با تأکید بر عوامل غیررسانهای به عنوان پرسش اصلی تحقیق پرداخته میشود. روششناسی این پژوهش، روش کیفی تحلیل مضمون است. از منابع مورد استفاده جهت کدگذاری 112 مضمون غنی استخراج شده که پس از سه مرحله مقولهبندی، دو کلان مقوله «ناکارامدی و نقایص زیستبوم ملی هویتیابی» و «جهانیشدن فرهنگ و شبکههای تولید و توزیع جهانی محصولات هویتی» شناسایی شد. در ذیل کلان مقوله اول، «تأثیرات نامطلوب معاشران و همسالان»، «تأثیرات نامطلوب گروههای مرجع»، «شکاف و انقطاع ارتباط بیننسلی»، «ریشههای تاریخی، ادبی، زبانی، قومی و خانوادگی در شکلگیری هویت»، «ضعف نهاد خانواده در هویتبخشی به نوجوان»، «ناکارامدی نظام آموزش و پرورش در هویتبخشی به نوجوان»، «ضعف نهاد اقتصاد»، «ضعف کارامدی نهاد دین در هویتبخشی به نوجوان»، «تأثیرات منفی فضای شهری در هویتبخشی» و «الگوی حکمرانی ناسازگار با هویتیابی صحیح» به عنوان ده میانمقوله مورد شناسایی قرار گرفت؛ همچنین ذیل کلان مقوله دوم، «جهانیشدن فرهنگ و شبکههای تولید و توزیع جهانی محصولات هویتی»، مقولههای «زنجیره تأمین ارزش جهانی تولید و توزیع محتوای هویتساز و تضعیف هویت کشورهای جنوب ارتباطی»، «صنعتیشدن مقوله فرهنگ» و «گسترش گفتمان فکری و فرهنگی پستمدرن و تضعیف سازههای پایهای هویت» به عنوان چهار میان مقوله شناسایی شد.https://jiss.isca.ac.ir/article_79978_c18f2b249ece049225463d9ef94b4176.pdfپژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامیاسلام و مطالعات اجتماعی2345-5586135120251222A Sociological Analysis of the Afghan Hazaras' Experience of Ethnic Prejudice and Discrimination Based on
the Thought of Ibn Khaldun and Al-Farabiتحلیل جامعهشناختی تجربه هزارههای افغانستان از تعصب و تبعیض قومی بر مبنای اندیشه ابنخلدون و فارابی1591867998010.22081/jiss.2026.74104.2205FAداودرحیمی سجاسیاستادیار، گروه علوم اجتماعی، دانشکده حکمرانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران (نویسنده مسئول).سلطانعلیکمالیدکتری، اندیشه معاصر مسلمین، مجتمع علوم انسانی، جامعة المصطفی العالمیه.Journal Article20260128Ethnic prejudice and discrimination against the Hazaras of Afghanistan over the past two centuries has been a dynamic process that has evolved from overt forms of violence into more complex formulations. Utilizing a genealogical-sociological approach, this article addresses the core question of how ethnic prejudice (<em>Asabiyyah</em>), as a superiorist attitude and belief, has laid the groundwork for mechanisms of discrimination, and how these mechanisms have transformed from a logic of macro-exclusion during the state-building era of the late 19th century into institutional exclusion, and subsequently into a scattered network of everyday mechanisms that we term the "micro-physics of discrimination." The theoretical framework of the article is a synthesis of Ibn Khaldun's theory of <em>Asabiyyah</em>, Al-Farabi's concept of justice, Honneth's recognition theory, Giddens' structuration theory, and Bourdieu's concepts of symbolic violence, which critically addresses the instrumentalization of religion through a Quranic perspective. Data were collected using the documentary analysis method applied to historical texts, academic research, and human rights reports. The findings reveal the transformation of prejudice and discrimination across three distinct stages: during the reign of Abdur Rahman Khan (1880–1901), ethnic-religious prejudice led to ethnic cleansing and land confiscation, crushing the Hazara <em>Asabiyyah</em>; in the mid-20th century, discrimination became institutionalized within laws, education, and social discourse; and from the 1990s onward, it precipitated into everyday language, schools, the labor market, and public spaces. Conversely, collective agency has initiated the reclamation of recognition through the politicization of identity, the enhancement of cultural capital, and positive self-representation. The theoretical contribution of this article lies in conceptualizing the micro-physics of discrimination, synthesizing Islamic thought with contemporary sociology, and demonstrating the duality of structure and agency.تعصب و تبعیض قومی علیه هزارههای افغانستان در دو سده اخیر، فرایندی پویا بوده که از شکلهای آشکار خشونت به صورتبندیهای پیچیدهتر تحول یافته است. در این مقاله با رویکرد تبارشناختی-جامعهشناختی به این پرسش میپردازیم که چگونه تعصب قومی (عصبیت) بهعنوان نگرش و باور برتریجویانه، زمینهساز سازوکارهای تبعیض شده و این سازوکارها از منطق حذف کلان در دوره دولتسازی اواخر سده نوزدهم، به طرد نهادی و سپس به شبکه پراکندهای از مکانیسمهای روزمره که آن را میکروفیزیک تبعیض مینامیم، تحول یافتهاند. چارچوب نظری مقاله، تلفیقی از نظریه عصبیت ابنخلدون، اندیشه عدالت فارابی، نظریه شناسایی هونت، نظریه ساختاربندی گیدنز و مفاهیم خشونت نمادین بوردیو است که با رویکرد نقادانه قرآنی به ابزارسازی دین میپردازد. دادهها را از روش تحلیل اسنادی متون تاریخی، پژوهشهای دانشگاهی و گزارشهای حقوق بشری گردآوری کردهایم. یافتهها تحول تعصب و تبعیض را در سه مرحله نشان میدهد: در دوره عبدالرحمن خان (۱۸۸۰-۱۹۰۱)، تعصب قومی-مذهبی به پاک سازی قومی و مصادره زمین منجر شد و عصبیت هزاره را شکست؛ در سده بیستم میانی، تبعیض در قوانین، آموزش و گفتمان نهادینه شد؛ و از دهه ۱۹۹۰ به بعد، در زبان روزمره، مدرسه، بازار کار و فضای عمومی رسوب کرد. در مقابل، عاملیت جمعی از روش سیاسیشدن هویت، ارتقای سرمایه فرهنگی و بازنمایی مثبت، بازیابی شناسایی را شروع کرده است. مشارکت نظری این مقاله در مفهومسازی میکروفیزیک تبعیض، تلفیق اندیشه اسلامی و جامعهشناسی معاصر، و نشاندادن دوگانگی ساختار-عاملیت است.<br />کلیدواژهها<br /> https://jiss.isca.ac.ir/article_79980_f51e96de13cb2b972427483b41011c3a.pdfپژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامیاسلام و مطالعات اجتماعی2345-5586135120251222A Sociological Study of the Arbaeen Walk and Its Relationship with Social Cohesionمطالعه جامعهشناختی پیادهروی اربعین و رابطه آن با انسجام اجتماعی1872298011010.22081/jiss.2026.74185.2207FAقنبرحسین پوردانشجوی دکتری، دانشکده علوم انسانی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی بابل، بابل، ایران.منوچهرپهلواناستادیار، گروه جامعهشناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات بابل، بابل، ایران.علی اصغرعباسی اسفجیردانشیارگروه جامعه شناسی دانشگاه آزاد اسلامی بابل، ایرانJournal Article20260208Religious rituals and ceremonies in religious societies play a key role in strengthening collective identity, social cohesion, and the reproduction of social capital. The massive Arbaeen Walk, as one of the most widespread religious gatherings in the world, provides an unparalleled opportunity for a sociological study of the effects and consequences of religious occasions on social stability and solidarity among Iranian pilgrims. The present study was conducted with the aim of sociologically investigating the Arbaeen Walk and its impact on social cohesion. The research method was a survey, and the data collection tool was a researcher-made questionnaire. The statistical population consisted of Iranian pilgrims participating in the Arbaeen Walk, and 400 individuals were selected using a sampling method. Face and content validity were used to evaluate the validity of the questionnaire, and Cronbach's alpha coefficient was used to measure reliability. The research findings showed that participation in the Arbaeen Walk strengthens social solidarity, promotes mutual trust, increases social capital, and consolidates the religious identity of the pilgrims. These results indicate that religious occasions not only leave spiritual effects on the individual dimension, but also act as an important social factor in promoting stability and social cohesion in Iranian society.مناسک و آیینهای مذهبی در جوامع دینی نقشی کلیدی در تقویت هویت جمعی، انسجام اجتماعی و بازتولید سرمایه اجتماعی دارند. پیادهروی عظیم اربعین بهعنوان یکی از گستردهترین اجتماعات دینی جهان، فرصتی بیبدیل برای مطالعه جامعهشناختی آثار و پیامدهای مناسبتهای مذهبی بر ثبات و همبستگی اجتماعی در میان زائران ایرانی فراهم میسازد. پژوهش حاضر با هدف بررسی جامعهشناختی پیادهروی اربعین و تأثیر آن بر انسجام اجتماعی انجام شد. روش تحقیق، پیمایشی و ابزارگردآوری دادهها پرسشنامه محقق ساخته بود. جامعه آماری شامل زائران ایرانی شرکتکننده در پیادهروی اربعین بوده و با استفاده از روش نمونهگیری۴۰۰ نفر انتخاب شدند. برای بررسی روایی پرسشنامه از روایی صوری و محتوایی و برای سنجش پایایی از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شده است. یافتههای تحقیق نشان داد که مشارکت در پیادهروی اربعین موجب تقویت همبستگی اجتماعی، ارتقای اعتماد متقابل، افزایش سرمایه اجتماعی و تحکیم هویت دینی زائران میشود. این نتایج حاکی از آن است که مناسبتهای مذهبی نهتنها در بعد فردی آثار معنوی برجای میگذارند، بلکه بهعنوان عامل اجتماعی مهمی در ارتقای ثبات و انسجام اجتماعی در جامعه ایران عمل میکنند.https://jiss.isca.ac.ir/article_80110_809b71122c58fe555f3ae4373f70e0f9.pdf