حکمرانی مهدوی الگوی حکمرانی ولی فقیه ‏در ظلم‌ستیزی و مبارزه با استکبار

نوع مقاله : علمی ـ پژوهشی

نویسنده

استاد، گروه پژوهشی آینده‌پژوهی دین و دین‌داری، پژوهشکده مهدویت و آینده‌پژوهی، پژوهشگاه علوم و ‏فرهنگ اسلامی، قم، ایران.‏

10.22081/jiss.2026.74069.2202

چکیده

با طرح دلایل سه‌گانه می‌توان ادعا کرد که لازم است حکمرانی ولی فقیه در زیست‌بوم اجتماعی و سیاسی خودش از حکمرانی مهدوی پیروی و الگوبرداری کند. دلیل اول، قانون تضایف است که میان جامعه منتظَر و منتظِر بر قرار می‌باشد. دلیل دوم، قانون سنخیت است که میان جامعه قبل ظهور و جامعه پس از ظهور حکم‌فرما می‌باشد و دلیل سوم، رابطه‌ای است که میان نایب (ولی فقیه) و منوب عنه (امام زمان#) بر قرار می‌باشد؛ با این سه دلیل ضرورت رابطه و الگوگیری حکمرانی ولی فقیه از حکمرانی مهدوی مسجل می‌شود. یکی از موارد الگو‌گیری با رویکرد اجتماعی و سیاسی بحث ظلم‌ستیزی و مبارزه با استکبار می‌باشد که جهت انجام این پژوهش که یک پژوهش کیفی است در جمع‌آوری اطلاعات از شیوه کتابخانه‌ای و اسنادی و در پردازش اطلاعات از روش توصیفی و تحلیلی بهره خواهیم برد تا به دستاوردهای مهمی همچون: 1- ظلم‌ستیزی و مبارزه با استکبار به عنوان هدف مشترک میان حکمرانی مهدوی با حکمرانی ولی فقیه، 2- شناخت استکبار و ظالم‌شناسی به مردم به عنوان راهکار مشترک میان حکمرانی مهدوی و حکمرانی ولی فقیهی و 3- رضایت‌مندی مردم جلب خوشنودی آنها نسبت به مبارزه حکمرانی مهدوی و حکمرانی ولی فقیه با ظالمان و مستکبران، برسیم و در آخر فرایند کار را با نتیجه و برایندی به پایان خواهیم برد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Mahdavi Governance as a Model for the Governance of ‎Wali al-Faqih in Fighting Oppression and Arrogance

نویسنده [English]

  • Hosain Elahinezahd
Professor, Department of Futures Studies of Religion and Religiosity, Institute of Mahdaviat and ‎Futures Studies, Islamic Sciences and Culture Academy, Qom, Iran.‎
چکیده [English]

By presenting three arguments, it can be claimed that the governance of Wali al-Faqih must follow and model itself after Mahdavi governance within its socio-political ecosystem. The first argument is the law of correlation which is established between the awaited society and the awaiting society. The second argument is the law of congruity which governs the pre-reappearance society and the post-reappearance society, and the third argument is the relationship established between the deputy (Wali al-Faqih) and the principal (Imam Mahdi); with these three arguments, the necessity of the relationship and the modeling of Wali al-Faqih’s governance after Mahdavi governance becomes established. One of the cases of modeling with a socio-political approach is the issue of fighting oppression and combating arrogance, and to conduct this research, which is a qualitative study, we will utilize the library and documentary method in data collection and the descriptive and analytical method in data processing to achieve important results such as: 1- Fighting oppression and combating arrogance as a shared goal between Mahdavi governance and the governance of Wali al-Faqih, 2- Public recognition of arrogance and identification of oppressors as a shared strategy between Mahdavi governance and Wali al-Faqih governance, and 3- Public satisfaction and gaining their contentment regarding the struggle of Mahdavi governance and Wali al-Faqih governance against oppressors and arrogant powers, and finally, we will conclude the process of the work with a result and outcome.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Governance
  • Mahdavi Governance
  • Governance of Wali al-Faqih
  • Identification of Oppression
  • Anti-Oppression
  • Identification of Arrogance
  • Anti-Arrogance
* قرآن، ترجمه فولادوند
** نهج البلاغه (صبحی). هجرت، قم 1414ق.
ابن منظور، محمد. (1414ق). لسان العرب (ج5، چاپ سوم). بیروت: دار صادر.
اربلی، علی بن عیسی. (1381ق). کشف الغمه (ج2). تبریز: بنی هاشمی.
الهی‌نژاد، حسین. (1404). بررسی و تحلیل مبانی و مباحث نظری حکمرانی مهدوی. مطالعات حکمرانی اسلامی، 1(1)، صص 136-166.
بور، مارک. (1397). حکمرانی (مترجمان: عرفان مصلح و زهره کریم میان). تهران: نشر کرگدن.
پارسانیا، حمید؛ لک زایی، رضا. (شهریور 1404). حکمرانی زمینه ساز؛ حکمرانی مردم پایه. در: مدرسه حکمرانی زمینه ساز، آستان مقدس جمکران، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
جوادی آملی، عبدالله. (1387). جامعه در قرآن. قم: اسراء.
خامنه‌ای، سیدعلی. (14/09/1377). بیانات مقام معظّم رهبری در دیدار اقشار مختلف مردم، در روز نیمه‌ی شعبان.
خامنه‌ای، سیدعلی. (19/11/1371). بیانات در دیدار اعضای «نیروی هوایی» ارتش در روز نیروی هوایی. قابل دسترس در: https://khl.ink/f/2654
خامنه‌ای، سید‌علی. (21/01/1399). بیانات تلویزیونی رهبری به مناسبت ولادت امام زمان#. قابل دسترس در: https://khl.ink/f/45319
خامنه‌ای، سیدعلی. (27/03/1360). بیانات تحت عنوان انقلاب اسلامی ایران در تداوم ظهور حضرت مهدی#.
خامنه‌ای، سیدعلی. (29/08/1392). بیانات در دیدار پنجاه هزار فرمانده بسیج سراسر کشور.  قابل دسترس در: https://khl.ink/f/24524
خامنه‌ای، سیدعلی. (30/07/1381). بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم به مناسبت نیمه‏ی شعبان در مصلّای تهران. قابل دسترس در: https://khl.ink/f/3149
خسروپناه، عبدالحسین. (1402). حکمرانی قبیله‌ای. مجله خردورزی، 2(2)، صص 12-21.
خمینی، سید روح‌الله. (1389). صحیفه امام (ج7، 12، و 21، چاپ پنجم). تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی&.
راغب اصفهانی، حسین. (1412ق). مفردات. بیروت: دارالقلم.
زارع، محمد مهدی. (1404). نموذج الحوکمة الممهّدة؛ تحلیل منطق اتّخاذ القرار فی سیرة القائد الأعلی للثورة الإسلامیة. وعد الامم، 2(4)، صص 58-92.
سجادی، سید جعفر. (1379). فرهنگ اصطلاحات فلسفی ملاصدرا. تهران: وزارت ارشاد اسلامی.
صدوق، محمد. (1395ق). کمال الدین (ج2، و 11، چاپ دوم). تهران: اسلامیه.
طباطبایی، سید محمدحسین. (1390). المیزان (ج19، چاپ دوم). بیروت: موسسه الاعلمی للمطبوعات.
طبرسی، احمد. (1403ق). الاحتجاج (ج2). مشهد: نشر مرتضی.
طوسی، محمد بن الحسن. (1411ق). کتاب الغیبه. قم: دار المعارف الاسلامیه.
طوسی، محمد. (1407ق). تهذیب الاحکام (ج6). تهران: دارالکتب الاسلامیه.
قجری، علی و نوربخش، یونس. (1400). مطالعه نسبت مدل حکمرانی جمهوری اسلامی ایران با مدل حکمرانی خوب. مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، 9(17)، صص 39-67.
لک‌زایی، نجف؛ اکبری معلم، علی و حدادی، محسن. (1403). موضوع‌شناسی فقهی حکمرانی دینی، دین و قانون، 12(43)، صص 51-78.
مجلسی، محمدباقر. (1403ق). بحارالانوار (ج52، چاپ دوم). بیروت: دار احیاء التراث العربی.
مکارم شیرازی، ناصر. (1371). تفسیر نمونه (ج23، چاپ دهم). تهران: دارالکتب الاسلامیه.
موسوی حسن‌رودی، سید روح‌الله، نصوری، محمدرضا. (1404). الحوکمة المهدویّة: استراتیجیة التمهید للظهورفی ضوء الثورة الإسلامیّة (بالاستناد إلى تصریحات إمامَی الثورة)، وعد الامم، 2(4)، صص 312-343.
میرزاده، حجت. (1404). حوکمة الولیّ الفقیه بوصفها إعادة تشکیل لقضیة التمهید للظهور فی سبیل تحقیق الخلافة الإلهیَّة. وعد الامم، 2(4)، صص 164-197.
معینی‌پور، مسعود؛ بایرامی، حمید. (1404). مدل حکمرانی زمینه‌ساز در اندیشه امام خمینی&: تبیین، شاخص‌ها و نسبت با مدل‌های مدرن حکمرانی. جامعه مهدوی، 6(11)، صص 65-103.
نعمانی، محمد ابن ابراهیم. (1397ق). غیبت نعمانی. تهران: نشر صدوق.
هاشمی خویی، حبیب‌الله. (1400ق). منهاج البراعه (ج16، چاپ چهارم). تهران: مکتبه الاسلامیه.