تبیین دلالت‌های حسن ظن در سازمان از منظر آموزه های اسلامی

نوع مقاله: علمی ـ پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 دانشگاه عالی اقلید

3 دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم

10.22081/jiss.2018.47804.1221

چکیده

سازمان‌های دنیای مدرن اعتماد، ارتباطات صمیمی، خوش‌بینی و مثبت‌نگری را به بوروکراسی افراطی، رقابت‌های کاذب، بی‌اعتمادی و بدبینی مبدل ساخته‌اند. نسخه درمان این بیماری را می‌توان در بازگشت اعتماد و خوش‌بینی و از طریق پیاده‌سازی حسن ظن در سازمان جستجو کرد. حسن ظن یکی از مهم‌ترین صفات اخلاقی مورد تأکید دین مبین اسلام که البته توسط سایر مذاهب نیز مورد تأکید است، می‌باشد. به همان نسبت که سوءظن مایه تشتت امور و ناراحتی روح روان و تنازع میان افراد یک سازمان است، حسن ظن مایه آرامش و وحدت ایشان است. صرف‌نظر از جایگاه اخلاقی حسن ظن، نشستن این مفهوم در افق فرهنگ سازمانی حاوی اثرات بسیار مفیدی چون تسهیل امور، کاهش فشار کارها، اعتماد اعضای سازمان به یکدیگر و سبکبارکردن کارکنان است. نگارندگان در پژوهش پیش رو با استفاده از روش تحلیل مضمون و با مبنا قرار دادن آیات قرآنی و روایات مربوط به این موضوع در کتاب وزین میزان الحکمة به دنبال پیداکردن دلالت‌های سازمانی و کاربردی حسن ظن از درون آیات و روایات بوده‌اند. در این مقاله سعی شده است که به جای تحمیل مباحث مدیریت رایج بر آموزه‌های دینی، با مبنا قرار دادن متون اسلامی مفاهیم ابتدایی از آن‌ها استخراج شود و در برخی موارد با آموزه‌های مدیریتی مقایسه شده و یا آموزه‌های مدیریتی و سازمانی بر آنها تطبیق شوند. در نهایت با پیاده‌سازی حسن ظن سازمان می‌تواند فرهنگ و روح تازه‌ای در خود بدمد و از این طریق انگیزه کارکنان و رضایت شغلی ایشان را بوسیله احیای کرامت‌های انسانی مضاعف سازد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Hosn Zan implications in organization based on Islamic Thought

نویسندگان [English]

  • yoones forghani 1
  • Roghaye ebrahimi 2
  • husein parkan 3
1 Tehran University
2 Eghlid University
3 dte.ir
چکیده [English]

hosn zan implementation in organization changes pessimism, excessive bureaucracy and bad competition to optimism, confidence between human resources and productive relationship. Hosn Zan is one of the most applicable characteristic in Islam. In the other hand soue'zan can make useless conflict and mood discomfort for organization members. But Hosn Zan is a source of calm and unity. Regardless of the ethical position of goodwill, putting this concept on the horizons of organizational culture has very beneficial effects, such as facilitating the affairs, reducing pressure, trusting members of the organization, and lightening the staff. The authors of the present study, using the method of thematic analysis and based on the Quranic verses and narrations related to this issue, have been sought out in the Book of Mizal al-Hikmah to find the organizational and applied implications of hosn zan from the verses and traditions. Ultimately, organization by implementation of Hosn zan can bring a new culture and spirit, thereby doubling the employees' motivation and job satisfaction by restoring human dignity.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Organizational Hosn Zan
  • optimism
  • Islamic organization
  • Confidence