پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی اسلام و مطالعات اجتماعی 2345-5586 13 50 2025 09 23 Social Vitality in Family Relationships from the Perspective of Islamic ‎Teachings نشاط اجتماعی‎ ‎در روابط خانوادگی از منظر آموزه‌های اسلام 68 96 79645 10.22081/jiss.2026.72394.2169 FA فریده فاطمی مهر سطح سه، رشته تفسیر و علوم قرآن، مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران، قم، ایران (نویسنده مسئول).‏ محمد علینی دکتری، گروه دین پژوهی، دانشکده ادیان، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران.‏ Journal Article 2025 09 07 Social vitality, as a vital component of mental and social health, plays a key role in realizing a dynamic and healthy society. As the first and most enduring social institution, the family serves as an essential foundation for forming and strengthening individuals' social vitality. Islam pays special attention to the family institution and the importance of its stability and the vibrancy of its internal relationships, offering a rich framework of values and ethical-educational principles to foster vitality. Given the increasing importance of this subject and the lack of comprehensive research in this area, this article aims to explain the main components of vitality in family relationships from the perspective of Islamic teachings and examine their role in promoting social vitality. This study follows a descriptive-explanatory method using library research. The key components of vitality in family relationships examined in this research include: Tranquility (<em>Sakina</em>), Love and Affection (<em>Mawadda</em>), Respect and Honor, Dialogue and Consultation, Attention to Needs, and Leisure Time. The findings indicate that observing and institutionalizing these components in family relationships leads to an environment filled with warm, intimate, and empathetic relations. This, in turn, provides the groundwork for sustainable vitality within the family and promotes the social vitality of individuals in society, ultimately increasing social capital.      نشاط اجتماعی، به عنوان یکی از مؤلفه‌های حیاتی سلامت روانی و اجتماعی، نقشی کلیدی در تحقق جامعه‌ای پویا و سالم ایفا می‌کند. خانواده، به عنوان اولین و پایدارترین نهاد اجتماعی، بستری مهم و اساسی برای شکل‌گیری و تقویت نشاط اجتماعی افراد است. دین اسلام، توجه ویژه‌ای به نهاد خانواده و اهمیت استحکام و شادابی روابط درون آن مبذول داشته و چارچوبی غنی از ارزش‌ها و اصول اخلاقی و تربیتی برای ایجاد و تقویت نشاط در روابط خانوادگی ارائه می‌دهد. با توجه به اهمیت روزافزون این موضوع و کمبود پژوهش‌های جامع در این زمینه، این مقاله با هدف تبیین مؤلفه‌ها و عناصر اصلی نشاط در روابط خانوادگی از منظر آموزه‌های اسلام و بررسی نقش آن‌ها در ارتقای نشاط اجتماعی، به روش توصیفی-تبیینی و با استفاده از روش تحقیق کتابخانه‌ای انجام شده است. مؤلفه‌های کلیدی نشاط در روابط خانوادگی از منظر اسلام که در این پژوهش بررسی شده‌اند، عبارتند از:آرامش و سکینه، محبّت و مودت، احترام و تکریم،گفت‌وگو و مشورت، توجه به نیازها، اوقات فراغت. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که رعایت و نهادینه‌سازی این مؤلفه‌ها در روابط خانوادگی، منجر به ایجاد محیطی سرشار از روابط گرم و صمیمی و همدلی می‌شود که بسترساز نشاط پایدار در خانواده و ارتقای نشاط اجتماعی افراد در جامعه و در نتیجه موجب و افزایش سرمایه اجتماعی خواهد شد. https://jiss.isca.ac.ir/article_79645_c4cc556e1bdb8645db20672dc4bb6875.pdf