پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی اسلام و مطالعات اجتماعی 2345-5586 6 شماره 3 (پیاپی 23) 2018 12 22 The Process of Formation and Functioning of Social Norms from the Perspective of the Qur'an and Philosophical Anthropology فرایند شکل‌گیری و کارکرد هنجارهای اجتماعی از منظر قرآن و علم‌النفس فلسفی 56 80 66692 10.22081/jiss.2018.66692 FA احمدرضا تحیّری دانشجوی دکتری رشته قرآن و علم گرایش علوم اجتماعی جامعه‌المصطفی(ص) Journal Article 2019 03 10 Norms are one of the most important and most prominent cultural components and are the most effective factors in the formation of individual and collective identities. This paper examines the process of the emergence of norms and their most important functions using the philosophical anthropological analysis (psychology) and the enquiring the holy Quran. <br />In this paper, by analyzing the process of taking voluntary actions and their intellectual and spiritual effects, it has become clear that, based on the philosophical anthropology and divine verses, firstly, the factor which causes a society or person to regard certain behaviors or behavioral patterns as normal and prefer them to other forms of behavior, is the principles and foundations of axiology, which themselves are based on the worldview and are the consequents of it. <br />Secondly, the most important function of norms is to strengthen and consolidate the same axiological foundations and cosmological thoughts, and of course, this fundamental function itself has other subfunctions, such as the consolidation of values in the society, the resolution of disagreements and the realization of the solidarity. هنجارها، از مهم‌ترین و بارزترین مولفه‌های ‌فرهنگی و از مؤثرترین عوامل شکل‌گیری هویت فردی و جمعی می‌باشند. نوشتار پیش‌رو، فرآیند پیدایش هنجارها و نیز مهم‌ترین کارکرد‌های آن‌ها را با استفاده از روش تحلیلِ علم‌النفس (روان‌شناسی) فلسفی و استنطاق از قرآن‌کریم بررسی می‌کند.<br /> در این نوشتار، با تحلیل فرآیند صدور افعال ‌اختیاری و آثار فکری و روحی آن، روشن شده‌ که بر اساس علم‌النفس ‌فلسفی و نیز آیات ‌الهی، اولاً، آن عاملی که باعث می‌شود تا جامعه یا فرد، برخی رفتارها یا قالب‌های رفتاری را بهنجار به‌حساب آورده و بر دیگر قالب‌های رفتاری ترجیح دهند، اصول و مبانی ارزش‌‌شناختی بوده که خود نیز مبتنی بر جهان‌بینی و مُنتَجّ از آن هستند.<br /> ثانیاً، مهم‌ترین کارکرد هنجارها، تقویت و تثبیت همان مبانی ارزش‌شناختی و اندیشه‌های جهان‌شناختی است و البته این کارکرد اساسی، خود، واجد خُرده‌کارکردهایِ دیگری مانند؛ تثبیت ارزش‌ها در جامعه، رفع اختلافات و تحقق همبستگی است. https://jiss.isca.ac.ir/article_66692_55b08945b0be7fa9b5955d9bf7565a2b.pdf